Schending copyrightregels
Het internet is een rijke bron van inspiratie en informatie. Je vindt er niet alleen uiteenlopende teksten, maar ook foto's en video's. Kennis en informatie delen via het internet wordt steeds belangrijker. Dat er mensen zijn die het met de belangen van anderen niet zo nauw nemen wordt voor de betrokkenen steeds vervelender.
Zo merk ik als zelfstandig beroepsfotograaf steeds vaker dat mijn foto's in strijd met het Auteursrecht op websites verschijnen en in (powerpoint)presentaties worden gebruikt zonder dat ik daarvoor toestemming heb gegeven. Sterker nog, mij wordt niet eens meer om toestemming gevraagd.
Enkele voorbeelden
- Commerciële bedrijven (waaronder landschapsarchitecten en bootverhuurders), toeristische organisaties en overheidsdiensten gebruikten mijn foto's op hun websites om hun produkten en diensten te promoten.
- Onderwijsinstellingen boden scholieren en studenten gelegenheid om zelf websites te maken, waarbij mijn foto's (en van anderen) worden gebruikt.
- Zogenaamde 'nieuwssites' plaatsten pers- en nieuwsberichten op hun website, waarbij mijn foto's worden geplaatst, zelfs zonder dat deze een directe relatie met het nieuwsbericht hebben.
- Beeldbanken stellen mijn onrechtmatig verkregen foto's automatisch online beschikbaar op andere websites,
- Een vrouw nam met mijn foto onder haar eigen naam deel aan een fotowedstrijd.
- Mijn foto's werden ook zonder mijn toestemming toegepast op websites van een publieke omroep en een politieke partij.
- Tijdens een onderzoekspresentatie toonde een regionale geneeskundige dienst een foto van mij in een powerpointpresentatie. De foto verscheen vervolgens ook in een regionale krant en op de regionale televisie.
- Bloggers gebruikten mijn foto's op eigen privéblogs, maar ook op die van landelijke dagbladen.
De foto's, die worden gebruikt zijn veelal afkomstig van websites, waar mijn foto's met mijn toestemming zijn geplaatst en waar mijn naam bij de foto's staat vermeld.
Reacties
Wanneer ik de betrokken bedrijven, organisaties of personen benader over het zonder mijn toestemming publiceren van mijn foto's krijg ik uiteenlopende reacties. Soms begrijpend, maar vaak ook geïrriteerd en af en toe zelfs vijandig. Vaak - maar niet altijd - is men bereid om de onrechtmatig geplaatste foto te verwijderen. Men denkt er dan met een waarschuwing vanaf te komen. Wanneer ik echter aangeef dat ik overweeg om een factuur voor een schadevergoeding te sturen slaat de stemming snel om.
Smoezen
Hieronder volgen enkele argumenten die men opgeeft om de schendingen op het auteursrecht goed te praten:
- "Alles wat op internet staat is toch vrij te gebruiken?"
Niet dus! In principe rust er auteursrecht op elke tekst, foto, illustratie en video.
- "Ik wist niet van wie de foto was."
In dat geval kan contact worden opgenomen met Foto Anoniem.
- "De foto was niet goed beveiligd. Ik kon hem zomaar kopiëren."
Niet relevant, probeer dit argument maar eens bij winkeldiefstal in de supermarkt. Overigens heb ik minder moeite met het kopiëren (downloaden) van foto's voor privégebruik, dan met het zonder toestemming (opnieuw) openbaar maken van deze foto's, zeker wanneer het (semi-)commerciële en (semi-)overheidswebsites betreft.
- "Een stagiaire (of tijdelijke medewerker), die hier nu niet meer werkt, heeft de foto op internet gevonden en op de website (of in de publicatie) geplaatst."
Een bedrijf, organisatie of zelfstandig ondernemer is en blijft verantwoordelijk voor de werkzaamheden en andere activiteiten van (tijdelijke) medewerkers, stagiaires en vrijwilligers. Dus ook voor het onrechtmatig plaatsen van foto's op een website.
- "Ik heb uw naam bij de foto vermeld. Dan is het toch goed?"
Niet wanneer de foto zonder mijn toestemming (en bijbehorende vergoeding) is geplaatst.
- "U moet juist blij zijn met de gratis publiciteit die u hiermee krijgt."
Gratis publiciteit is nooit weg, maar niet wanneer de foto zonder mijn toestemming is gepubliceerd of op een site, waarmee ik niet verbonden wil zijn.
- "Ik heb deze foto's gratis beschikbaar gesteld gekregen via een toeristische website. U moet daarom bij die andere aanbieder zijn, niet bij mij."
Degene die de foto's openbaar maakt is en blijft verantwoordelijk hiervoor. Verwijzing naar een andere website of aanbieder, die de foto's bovendien illegaal verspreidt, is daarom niet relevant.
- "Wij zijn geen commerciële, maar een ideële organisatie en werken alleen met vrijwilligers. Soms gaat er weleens iets mis. Wij kunnen immers niet alles precies controleren. Omdat wij geen geld voor claims hebben, staat op onze website vermeld, dat wij geen aansprakelijkheid accepteren voor wat er allemaal op de website komt. Wij kunnen uw factuur daarom niet betalen."
Misschien is het een goed idee om voor dit soort 'missers' een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten! Overigens heeft een dergelijke vermelding op de website, ook wel disclaimer genoemd, in dit verband geen juridische waarde.
- "Wij beheren een 'User Generated Content' dienst (USC), zoals een forum of community, waarop gebruikers zelf foto's kunnen plaatsen zonder tussenkomst van de webbeheerder. Wij controleren vooraf niet welke content op de website wordt geplaatst en weten dus ook niet of geplaatste informatie of foto's auteursrechtelijk beschermd zijn of niet."
In deze situatie bent u uitsluitend niet aansprakelijk voor onrechtmatig geplaatste foto's wanneer u deze foto's onverwijld onmiddellijk verwijdert zodra u - op welke wijze ook - kennis krijgt van de onrechtmatigheid van deze foto's. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer u door de betrokken fotograaf hierover wordt geïnformeerd. Wanneer u echter een actieve rol speelt in het plaatsen van de auteursrechtelijk beschermde foto's, bijvoorbeeld als redacteur, dan bent u wel aansprakelijk.
Meer informatie over deze 'Notice & Takedown' regeling, welke is gebaseerd op artikel 6:196c van het Burgerlijk Wetboek, staat in het artikel 'Een forum vol foto's' op de NVJ-site.
Voor het gemak laat ik de negatieve en intimiderende reacties maar achterwege...
Voor niets gaat de zon op!
Ik weet niet hoe het er bij u toegaat, maar ik moet regelmatig mijn huur en andere woonlasten betalen. De bakker, slager en groentenboer geven hun produkten ook niet voor niets aan mij. Mijn tweedehands auto vraagt ook het nodige onderhoud en brandstof. Daarbij komen ook nog de nodige verzekeringen, belastingen, etc. etc.
Om dit allemaal tijdig te kunnen betalen heb ik regelmatig inkomen nodig. Als zelfstandig fotograaf probeer ik zoveel mogelijk in mijn (levens)onderhoud te voorzien. Dit is op zichzelf al een hele kunst. Ik ben daarom al blij met elk fotografieopdracht die ik krijg en elke foto die ik verkoop. Ik vind het daarom bijzonder wrang om regelmatig te constateren dat mijn produkten, mijn foto's, worden gebruikt zonder dat ik hiervoor een redelijke vergoeding ontvang.
Schadeclaims
Met de nieuwe - toch nog tijdrovende - zoekmogelijkheden van Google Images is het voor mij en andere fotografen een stuk eenvoudiger geworden om te achterhalen waar mijn en hun foto's op internet zijn toegepast. Zie ook mijn 'Tips voor het opsporen van uw foto's op internet'. Daarnaast bieden PicScout's ImageExchange en TinEye ook - zij het beperktere - zoekmogelijkheden.
Dankzij deze zoek- en vindmogelijkheden kan ik de gebruikers van mijn onrechtmatig gepubliceerde foto's benaderen voor een (schade)vergoeding. Voordat definitieve facturen worden verzonden krijgen zij eerst de gelegenheid om een reactie te geven op mijn voornemen tot het versturen van de factuur voor het gebruik van mijn foto('s). Afhankelijk van hun reactie wordt de verzending van de factuur doorgezet, al dan niet met aanpassing van het te factureren bedrag.
De te factureren vergoedingen zijn - evenals mijn reguliere tarieven - gebaseerd op de Tarievenlijst van de Stichting FotoAnoniem. De hoogte is afhankelijk van een aantal factoren, zoals grootte van de afbeelding, de locatie op de website en de duur van het gebruik. De minimumvergoeding per toegepaste foto per (internet)publicatie bedraagt € 78 en kan oplopen tot ruim € 1000. Deze bedragen zijn exclusief 21% BTW. Bij het gebruik van mijn foto's in andersoortige publicaties gelden andere tarieven.
Een toeslag van 100% vindt plaats wanneer mijn naam als fotograaf (Meindert van Dijk) niet duidelijk bij een gepubliceerde foto wordt vermeld, of - bijvoorbeeld in een colofon - met een verwijzing naar de foto in de publicatie is opgenomen.
Tot slot
Het op internet opsporen van mijn foto's is een relatief tijdrovende bezigheid. Wanneer ik foto's vind, die inbreuk maken op mijn auteursrecht, dus onrechtmatig zijn gepubliceerd, schakel ik voor schadevergoedingen en rechtshulp de afdeling NVJ Advocaten en Juristen van de NVJ in.
Het is een manier van inkomen verwerven, die niet mijn voorkeur heeft. Ik wil graag op een normale, transparante en eerlijke wijze mijn boterham verdienen, waarbij mijn opdrachtgever of afnemer mij en mijn foto's met respect behandelt. En waarbij ik een redelijke vergoeding krijg voor mijn werk of product.
Telkens wanneer ik op het internet of in een tijdschrift een onrechtmatig gepubliceerde foto van mij tegenkom, voel ik mij slachtoffer. Slachtoffer van diefstal. Want zo voelt het voor mij, steeds weer.
Het overkomt mij de laatste tijd zo vaak, dat ik immuun raak voor de uiteenlopende 'rotsmoezen'. Ik heb er ook geen zin meer in om mij steeds maar weer te moeten verweren tegen de misbruikers. Vandaar dit artikel, waarnaar ik nu in een e-mail bericht gemakshalve kan verwijzen of linken.
Meer informatie
|
Nieuws
